آخرین مطالب
خانه / دانشنامه / خلوت خود
خلوت خود

خلوت خود

خلوت خود

 

آیا هرگز به خوداندیشیده ای؟!

وجود انسان حکایت شگفت انگیزی ازحقایق جهان هستی است.این فریاد بلندورسابربام گیتی ازچنان عظمتی برخوردار است که خالق یگانه برای آفرینش آن به خلق خودرا نیکوترین آفریننده خوانده وبر خودتبریک گفته است. ۱

بارزترین بعدازابعادوجودانسان جسم خاکی اوست،کارخانه ای بس عظیم باسیستم بسیارپیچیده،دقیق وظریف که نظم،انسجام وارتباط تک تک سلول هایش،یادآورقدرت وشرکت پروردگاروشناخت وتفکر دراسرارآن بهترین راهنمابه سوی معبود است.

اما بُعددیگرراجان یا نیروی حساسه مشترک بین گیاهان وجانوران گویندکه با نظارت برجسم،جریان حیات،حرکت وآثارآن رابرعهده دارد. بعضی آن راروح حیوانی،یانفس نباتی نیزگفته اند.

اماحقیقت وجودانسان که وجه امتیاز اوازهمه موجودات جهان است،روح خدایی،اسرارآمیزاوست که خداوندآن را«امر»خودنامیده واشاره فرموده است که شما اطلاعات بسیارمعدودی ازآن دارید.۲علما اصطلاحاتی نظیر:عقل،نفس ناطقه یاروح ملکوتی نیزدرموردآن به کاربرده اند.این روح خدایی ازمجردات بوده،به زمان ومکان پیوستگی نداردومانندجسم دستخوش تغییروفنانمی شود.

ازمهم ترین خصوصیات آن مغایرت کامل باماده وجسم خاکی است.این دونیروی مخالف دروجودانسان بدین صورت عمل می کندکه اگرتوپیوسته به دنبال راحتی وآسایش جسم باشی ودرنازونعمت وخوروخواب وهوس تلاش کنی،این روح ملکوتی درانزوا قرارگرفته وتودرحقیقت نیروی درونی خودرابه اشتغالات گوناگون پراکنده کرده ودرحقیقت«خود»رافراموش کرده ای.وبه عکس زمانی که نیازهای مادی رابه حداقل رسانده وفکرواندیشه وهمّ تودرتربیت «خود»باشد،پیوسته مراقب اعمال ورفتارخصوصاً کنترل زبان خود باشی،حداقل هرشب زمان کوتاهی رابرای محاسبه ازکرده ها وگفته های روزبپردازی.روح خدایی درتو تقویت شده واین نورروشنگروجود .تو،خانواده واجتماع توخواهدبود.

ای مرغ دلت گشته مقیدبه قفس

کامل نشوی تا نکنی ترک هوس

گرمستی خویشتن حجابت نشود

دائم نظارت به ذات حق باشد و بس

نگاهی به تاریخ زندگی انسان ها،درهمه قرون واعصارنشان می دهدکه موضوع معرفت نفس به خاطرکسب آثارعجیب آن باهمه اختلافاتی که درروش هاداشته است،ازکارهای نفیس وپرارزش به شمارمی رفته و افرادی آن رابه گران ترین قیمت وصرف نفیس ترین اوقات تحصیل می کرده اند.

درهنرقدیم،برهمه مردم رادعوت به تزکیه نفس وتطهیرباطن می کردندوشرایط سختی رابرای یک برهمن در نظرمی گرفتند.مرتاضان هندی باریاضت های سخت به اعمال شگفت آوری چون تسخیرارواح،تسخیرجن، طلسمات وغیرآن دست می یافتند.

کتاب های مقدس یهودونصارا ومجوس همواره زهددردنیاوتطهیرباطن راتوصیه کرده اند.رهبانیت(ترک دنیا) ازابداعات مسیحیان بوده است.ازمسلمانان،فرقه های مختلف صوفیان نیزبه خانقاه وزندگی درویشی روی آوردند.۳

دریک جمع بندی کلی،عده ای ریاضت نفس رابرای تقویت روح ورسیدن به آثارآن تحمل کردندتابه نان ونامی برسند،گروهی به خاطرعلاقه به این راه وارد شده،بهره هایی ازآن بردنداماگاه به خاطرانحراف ویاعدم وجوداهداف الهی در راه ماندند.

…اما مردان وزنان پاک وصالحی به عشق وصال محبوب ومعبودقدم دراین وادی عشق نهادند،بانیتی صادق ونفسی منقطع ازدنیااغیارراازدل بیرون راندند،بادل خلوت کردندونزدیک ترین راه رابرای سیربه سوی حق انتخاب کردند.آنهادراین سیروسلوک پیوسته به«خود»پرداختند،آنان رنج وزحمت عبادت درخلوت شب وتلاش وکارمستمرروز را برجسم خودهموارکردندتاجاذبه های روحی واشراقات باطنی درآنان جلوه گر شده وبه درجات رفیع وکرامات بزرگی رسیدندوخود مشعلی شدنددرراه مردم.

 

پی نوشتها:

۱-سؤره مؤمنون،آیه۱۴٫

۲-سؤره اسری'،آیه۸۵ .

۳ -تفسیرالمیزان،ج۶،ص ۲۳۹-۲۸۳ بحث نفس.

استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع مجاز است

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*