آخرین مطالب
خانه / دانشنامه / نور و نار
نور و نار

نور و نار

نور و نار

 

اللّهُ نورُالَسّموات وَ الاَرض نور-آیه۳۵

نور،نام مبارک خداوند،پرتلألؤ،روشن وروشنی بخش جهان هستی است.وبه عنوان لطیف ترین ماده طبیعی باسرعت فوق العاده وخصوصیات بارزخود،ازشاهکارهای آفرینش الهی است.نار(آتش)باقرمزی رنگ،گرمای وجود وشعله های رنگارنگش یکی از چهارعنصراصلی طبیعی به حساب آمده و باتولید انرژی وحرارت به شکل های گوناگون درزندگی انسان نقش سازنده دارد.

درفرهنگ قرآنی واژه زیبای نورجلوه خاصی داردودروالاترین مقام، ازاسماء حسنای الهی است که ازپرتوذات وجودش عالمی نشأت گرفته وبارحمت عام خودبه همه نوروجودبخشیده است. هم چنین نام بیست وچهارمین سوره ازسوّرقرآن کریم«نور»وسی وپنجمین آیه آن معروف به«آیه نور»همچون ستاره ای پرفروغ برتارک کلام خداوندمی درخشد.

هرآنچه رانورنامیده اندبه نوعی ارتباط باسرچشمه آن یعنی ذات پاک الهی دارد.مجموعه علم و حکمت ودستوراتی که ازطرف خداوند برقلب پیامبران والا مقام،نازل شده مانندتورات۱وانجیل۲و خصوصاًدرچندمورد«قرآن»کلام خدا رابه خاطرروشنگری ورشدوهدایت انسان هاونجات ازظلمت وگمراهی نورمبین۳ویا کتاب منیر۴ نام نهاده اند.اگرچه کافران وجاهلان به گمان باطل خودآن را شعله های کم فروغ پنداشته وسعی درخاموش کردن آن باده ان خودکرده اند؛اماخداوندخودکامل کننده نورخوداست اگرچه کافران راخوش نیاید.۵

ازعقل وعلم نیزبه دلیل روشنگری، به نورتعبیر شده ووجود مقدس پیامبراسلام دعوت کننده به سوی حق وچراغ منیرنام گرفته اند.۶دراین فرهنگ نار(آتش)نمادی ازظلم وستم می نمایدوشیطان ازجنس آتش وآتش بیارهرمعرکه ویکی ازموانع اصلی بازدارنده هدایت ونورودعوت کننده به سوی آتش می باشد.خداوندبه وسیله رهبران الهی درانذارهای خودپیوسته انسان راازآتش های شعله دار۷، سرپوشیده وفراگیرنده۸ هشدارداده وجهنم به عنوان نهایت واوجی براین آتش،جایگاه کافران وظالمان ویاران آتش است که برجاودانگی درآن تأکیدشده است.۹

امازیباترین مصداق نوروناردرآیات الهی،اعمال نیک وبدانسان است.ازآنجاکه عمل هرکس پیوسته دردنیاوآخرت همراه اوست ولحظه ای ازاوجداشدنی نیست.واژه ازیاروهمراه استفاده شده وانسان هابه دوگروه اصحاب النار(یاران آتش)واصحاب الجنه(یاران باغ بهشت)تقسیم شده اند.که این ناروآن بهشت نموداری ازباورهاورفتارواعمال واخلاق هرکس،پیوسته دردنیاوآخرت همراه اوست.ناریان(یاران آتش)آنها هستند که شعله های نامرئی آتش کفروحسادت،خشم،غضب وکبروغروروظلم وگناه رادرون خود ذخیره دارند ودراین جهنم درونی پیوسته خود می سوزند وشعله آن را به شکل سخنان نیش دارو یاعیبجویی،طعنه وتمسخریاتحقیروظلم وآزاربه دیگران نثارمی کنندوخانمان هاودل هارابه آتش می کشند ومی سوزاننددرآیات الهی قرآن مجید حقیقت وجودی مال حرام، رشوه ومال یتیم به آتشی تشبیه شده که خورندگان آن راازآن آتش پرمی کنند۱۰ دراین راه بعضی چنان درهمه دوران عمرآتش درخودذخیره نموده وگوی سبقت ربوده اند که اساساً وجودشان هیزم و موادآتش زای جهنم است.۱۱

اگرچه این آتش دردنیانامرئی وناپیداست امابه هرحال خاصیت سوزانندگی آن به شکل های مختلف درزندگی وآینده(اصحاب نار)مشهودو قطعی است و درجهان آخرت که روز آشکارشدن پنهانی هاست، جلوه حقیقی خودرامی یابدوهمچون لباسی برتن گنهکاران۱۲دوخته شده است؛وآتش برچهره وجودشان احاطه داردوابته آنجادیگرهیچ راه فرارونجات و یاکمک ویاروی نیست.۱۳اهمیت این موضوع به قدری است که حتی انسان های پاکدامنی چون ائمه اطهار(ع)درمتن رازونیازهاومناجات های خودازاین آتش فراگیربه خداپناه برده وراه نجات ازاومی خواهند.دردعای معروف مجیر۱۴بعدازذکراسماء الهی بیش از نودباراز خداونددرمقابل آتش پناه خواسته می شودودرشب های ماه مبارک رمضان مؤمنان بادعای جوشن درمقابل این آتش زره(جوشنی)می سازندوبعدازنام های مبارک خداوندبا استغاثه فریادهای کمک خواهی همانند کسی که اکنون درمیان شعله های آتش قراردارد،باتضرع از خداوند درخواست کمک ونجات ازآتش دارند.۱۵ وهم چنین آیات الهی خداوندصریحاًاز مؤمنان می خواهد که خود و خانواده شان راازاین آتش محافظت کنند.۱۶

اما نوریان و یاران بهشت زنان ومردان با ایمان و رستگارانی هستند که از نور همراه پیامبران تبعیت کرد۱۷وذره ذره این نورایمان ومعرفت درقلب های سلیم وپاک خود ذخیره کرده و پیوسته با آن آتش درون می جنگند.سینه های آنها چون خورشیدی است که ازعشق حق می سوزد و تباهی ها وسیاهی هامی زدایدوبه همه نور می افشاندوبه دل ها وزندگی هاشادی هدیه می کند.وجودوحضورآنهاپیوسته صفابخش هرمحفل ومجلس است گوئی طراوت.خرمی وصفای باغ تداعی می کندوآثارآنهابعدازحیات نیزادامه همین نوروروشنگری است.خداوندوفرشتگان حامل عرش الهی پیوسته برآنها درود می فرستند واین درودورحمت آنهاراازظلمت هابه سوی نورهدایت می کند۱۸ و برتلألؤ وجودشان می افزاید وآن روزی که زمین قیامت با اشراق نورپروردگارت روشن گردد،وکتاب ومیزان برپاشود۱۹ هنگام حرکت در مقابل وطرف راست آنها(به نشانه نامه عمل)نوری جلوه گر است وروشنگرآنهادرآن صحرای تاریکی ووحشت قیامت است کوردلانی که دردنیاباخودخواهی همه چیزرابدون تحمل رنج و زحمتمی خواستندازآنهاباالتماس نورمی طلبند،امادرجواب می شنوندکه امروزدیگرفرصت هابه پایان رسیده بایدبه عقب(دنیا) برگردیدونورکسب کنید۲۰چه آنهادردنیاپیوسته ازخدای خودحسنه ونیکی دنیاوآخرت ومحافظت ازآتش۲۱ می طلبیدندودست به دعابرمی داشتندکه:

«پروردگارا،نورمارا کامل گردان وگناهان مارابیامرز که توبرهرچیزتوانایی.»۲۲

وتوای عزیز،قدری بیندیش که اکنون همراه خود چه داری،نوریا نار؟!!

 

پی نوشتها:

۱-سوره مائده،آیه۴۴۱۲-سوره ابراهیم،آیه۵۰

۲-سوره مائده،آیه۴۶۱۳-سوره مائده آیه،۳۷

۳-سوره نساء،آیه۱۷۴۱۴-شیخ عباس قمی،مفاتیح الجنان،دعای مجیر

۴-سوره فاطر،آیه۲۵۱۵-شیخ عباس قمی،مفاتیح الجنان،دعای مجیر

۵-سوره توبه،آیه۳۲۱۶-سوره تحریم،آیه۶

۶-سوره احزاب،آیه۴۶۱۷-سوره اعراف،آیه۱۵۷

۷-سوره لیل،آیه۱۴-سوره الرحمن،آیه۳۵۱۸-سوره احزاب،آیه۴۳

۸-سوره قارعه،آیه۱۱ ۱۹-سوره زمر،آیه ۶۹

۹-سوره زمر،آیه۱۶۲۰-سوره حدید،آیه۱۳

۱۰-سوره نسا،آیه۱۰وسوره بقره،آیه۱۷۴۲۱-سوره بقره،آیه۲۱

۱۱-سوره بقره،آیه۲۴۲۲-سوره تحریم،آیه۸

استفاده از مطالب تنها با ذکر منبع مجاز است

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*